Antalya Anlaşmalı Boşanma Davası ve Boşanma Protokolü

Anlaşmalı boşanma, eşlerin yalnızca boşanma konusunda değil, boşanmanın hukuki ve mali sonuçları üzerinde de anlaşarak evliliklerini sona erdirmelerine imkân veren boşanma yoludur.

Ancak tarafların; “İkimiz de boşanmak istiyoruz.” demesi tek başına anlaşmalı boşanma için yeterli değildir.

Türk Medeni Kanunu’nun 166/3. maddesi kapsamında;

• evliliğin en az bir yıl sürmüş olması,
• eşlerin birlikte mahkemeye başvurması veya bir eşin açtığı davanın diğer eş tarafından kabul edilmesi,
• hâkimin tarafları bizzat dinlemesi,
• boşanma iradelerinin serbestçe açıklandığının anlaşılması,
• boşanmanın mali sonuçları konusunda anlaşılması,
• varsa müşterek çocukların durumunun düzenlenmesi,
• hâkimin yapılan düzenlemeyi uygun bulması

gerekir.

Özellikle;

• velayet,
• çocukla kişisel ilişki,
• iştirak nafakası,
• yoksulluk nafakası,
• maddi ve manevi tazminat,
• ziynet eşyaları,
• taşınmaz ve araçlar,
• banka hesapları,
• mal rejiminden kaynaklanan talepler,
• ev eşyaları,
• yargılama giderleri

gibi konularda kullanılan birkaç kelimelik belirsiz bir hüküm ileride ayrı davalara veya icra uyuşmazlıklarına neden olabilir.

Avukat Cennet Kesici Çetinbaş
Antalya Barosu
Son güncelleme: 28 Ağustos 2026
Hukuki inceleme: Avukat Cennet Kesici Çetinbaş

Kısa Cevap: Anlaşmalı Boşanma İçin Hangi Şartlar Gerekir?

Anlaşmalı boşanmanın temel şartları TMK m.166/3’te düzenlenmiştir. Özetle;

1. Evlilik en az bir yıl sürmüş olmalıdır.
2. Eşler birlikte başvurmalı veya bir eş diğerinin açtığı boşanma davasını kabul etmelidir.
3. Taraflar hâkim tarafından bizzat dinlenmelidir.
4. Boşanma iradelerinin serbestçe açıklandığı anlaşılmalıdır.
5. Boşanmanın mali sonuçları ve varsa çocukların durumu konusunda anlaşma sağlanmalıdır.
6. Hâkim düzenlemeyi uygun bulmalıdır.

Tarafların anlaşması önemli olmakla birlikte hâkim özellikle çocukların menfaatlerini gözeterek protokolde değişiklik yapılmasını isteyebilir. Değişikliklerin taraflarca kabul edilmesi hâlinde anlaşmalı boşanmaya karar verilebilir.

Anlaşmalı Boşanma Nedir?

Anlaşmalı boşanma, eşlerin evlilik birliğini sona erdirme iradesinin yanında boşanmanın sonuçları üzerinde de uzlaşmasını esas alan boşanma biçimidir.

Çekişmeli boşanmadan temel farkı, tarafların;

• boşanmanın sebebi,
• kusur,
• nafaka,
• tazminat,
• velayet,
• mali sonuçlar

konularında uzun bir ispat ve uyuşmazlık sürecine girmek yerine üzerinde anlaşabildikleri hususları mahkemeye sunmalarıdır. Ancak anlaşmalı boşanmanın daha kısa sürmesi, hukuki sonuçlarının daha önemsiz olduğu anlamına gelmez. Aksine çoğu dosyada asıl kritik belge boşanma protokolüdür.

Evlilik Bir Yılı Doldurmadıysa Anlaşmalı Boşanma Olur mu?

TMK m.166/3 kapsamında hayır.

Anlaşmalı boşanmanın uygulanabilmesi için evliliğin en az bir yıl sürmüş olması gerekir. Bu süre bakımından evlilik tarihinin doğru tespit edilmesi önemlidir.

Evlilik bir yılı doldurmamış olsa dahi eşlerin fiilen ayrılmak istemesi mümkündür; ancak uyuşmazlığın hangi hukuki yolla çözülebileceği ayrı değerlendirilmelidir. Dolayısıyla; “İki taraf da istiyorsa süre önemli değil.” yaklaşımı doğru değildir.

Anlaşmalı Boşanma Protokolü Nedir?

Anlaşmalı boşanma protokolü, eşlerin boşanmanın sonuçlarına ilişkin iradelerini somutlaştıran metindir. Protokol yalnızca; “Taraflar boşanmayı kabul etmektedir.” şeklinde birkaç cümleden oluşmamalıdır.

Dosyanın özelliklerine göre protokol;

• velayet,
• kişisel ilişki,
• iştirak nafakası,
• yoksulluk nafakası,
• maddi ve manevi tazminat,
• ziynet eşyaları,
• taşınmazlar,
• araçlar,
• banka hesapları,
• mal rejimine ilişkin talepler,
• ev eşyaları,
• yargılama giderleri ve vekâlet ücreti

gibi çok farklı hukuki sonuçları düzenleyebilir. Burada benim için temel soru şudur: “Bu madde boşanma gününde ne anlama geliyor?” kadar “Bu madde iki yıl sonra uygulanmak istendiğinde ne anlama gelecek?” sorusu da önemlidir.

Anlaşmalı Boşanma Protokolünde Neler Bulunmalıdır?

Her protokol aynı değildir. Ancak somut dosyaya göre şu konuların değerlendirilmesi gerekir:

Boşanma İradesi

Tarafların evlilik birliğini anlaşmalı olarak sona erdirmek istedikleri açık olmalıdır.

Velayet ve Çocukla Kişisel İlişki

Velayet

Müşterek çocuğun velayetinin hangi ebeveyne bırakılacağı düzenlenmelidir. Tarafların velayet konusunda anlaşması önemlidir ancak tek başına belirleyici değildir. TMK m.166/3 hâkimin özellikle çocukların durumuna ilişkin düzenlemeyi uygun bulmasını gerektirir. Hâkim tarafların ve çocukların menfaatlerini dikkate alarak gerekli gördüğü değişiklikleri önerebilir. Bu nedenle; “Anne ve baba anlaştıysa hâkim velayete karışamaz.” şeklindeki yaklaşım doğru değildir. Çocuğun üstün yararı temel değerlendirmedir.

Çocukla Kişisel İlişki Nasıl Düzenlenmelidir?

Uygulamada protokollerde en fazla uyuşmazlık çıkarabilecek maddelerden biri budur. Örneğin yalnızca; “Baba çocukla uygun zamanlarda görüşecektir.” gibi belirsiz bir hüküm ileride ciddi sorun yaratabilir.

Çocuğun yaşı ve yaşam düzenine göre;

• hafta sonlarının başlangıç ve bitiş saatleri,
• teslim alma ve teslim etme,
• yaz tatili,
• yarıyıl tatili,
• bayramlar,
• özel günler

daha açık düzenlenebilir.

İştirak, Yoksulluk Nafakası ve Tazminat

İştirak Nafakası

Çocuk için nafaka ödenecekse;

• tutarı,
• ödeme tarihi,
• ödeme yöntemi,
• gerektiğinde artış düzeni

açık şekilde belirlenebilir.

Yoksulluk Nafakası

Taraflardan biri lehine yoksulluk nafakası kararlaştırılıyorsa tutarı ve ödeme biçimi açık olmalıdır.

Anlaşmalı Boşanmada Nafaka Nasıl Belirlenir?

Tarafların nafaka konusunda anlaşması mümkündür. Ancak yoksulluk nafakası ile iştirak nafakası birbirinden ayrılmalıdır. İştirak nafakası çocuğa ilişkin olduğundan çocuğun üstün yararı önemini korur. Protokolde; “Taraf nafaka talep etmiyor.” gibi genel bir cümle kullanmadan önce bunun hangi nafaka türünü ve hangi hukuki hakkı etkilediği değerlendirilmelidir.

Nafakaya Artış Oranı Yazılabilir mi?

Evet, taraflar nafakanın gelecekte nasıl artırılacağı konusunda düzenleme yapabilir. Örneğin belirli bir endeks veya dönemsel artış yöntemi öngörülebilir. Ancak kullanılacak düzenlemenin;

• açık,
• hesaplanabilir,
• icra edilebilir

olması önemlidir. Belirsiz artış maddeleri ileride yeni uyuşmazlık doğurabilir.

Maddi ve Manevi Tazminat

Taraflar birbirlerinden maddi ve manevi tazminat talep edip etmeyeceklerini protokolde düzenleyebilir. Tazminat ödenecekse miktarı ve ödeme zamanı; talep edilmeyecekse bunun hukuki sonucu açık şekilde değerlendirilmelidir.

Burada özellikle feragat niteliği taşıyan hükümlere dikkat edilmelidir. Örneğin; “Tarafların birbirlerinden hiçbir hak ve alacağı yoktur.” şeklinde çok geniş bir cümlenin hangi talepleri kapsadığı ileride uyuşmazlık konusu olabilir. Bu nedenle feragat veya ibra niteliğindeki hükümler dosyadaki malvarlığı ve diğer haklar dikkate alınarak hazırlanmalıdır.

Mal Paylaşımı ve Tapulu Taşınmaz Devri

Anlaşmalı Boşanmada Mal Paylaşımı Protokole Yazılabilir mi?

Taraflar boşanmayla bağlantılı malvarlığı meseleleri konusunda anlaşabilir. Ancak boşanma davası ile mal rejiminin tasfiyesi aynı hukuki mesele değildir.

Bu ayrım özellikle;

• edinilmiş mallara katılma alacağı,
• değer artış payı,
• taşınmaz,
• araç,
• banka hesabı,
• şirket payları

bulunan dosyalarda önemlidir. Protokole; “Tarafların mal paylaşımı konusunda birbirlerinden alacağı yoktur.” gibi genel bir ifade yazılmadan önce bunun yaratacağı sonuç ayrıca değerlendirilmelidir.

Tapulu Taşınmaz Protokolle Devredilmiş Olur mu?

Bu konu özellikle ayrıca düşünülmelidir. Protokolde bir taşınmazın eşlerden birine bırakılacağının yazılması ile tapu sicilinde mülkiyet devrinin fiilen gerçekleştirilmesi aynı işlem değildir. Bu nedenle taşınmaz bulunan bir boşanma dosyasında;

• taşınmazın açık kimliği,
• devir yükümlülüğü,
• tapu işleminin nasıl gerçekleştirileceği,
• masrafların kim tarafından karşılanacağı

gibi hususların hukuki sonucu ayrıca incelenmelidir.

Ziynet Eşyaları Düzenlemeleri

Ziynet eşyalarına ilişkin tarafların anlaşması protokolde yer alabilir. Ancak; “Ziynet konusunda talebim yoktur.” gibi bir hükmün ilerideki haklara etkisi ciddi olabilir. Bu nedenle ziynet bulunup bulunmadığı ve tarafların gerçekten hangi talepten vazgeçtiği açık olmalıdır.

Antalya'da Dava Süreci ve Mahkeme

Anlaşmalı Boşanma Davası Nerede Açılır?

Boşanma davalarında görevli mahkeme aile mahkemesidir. Yetki bakımından ise Türk Medeni Kanunu’ndaki boşanma davalarına ilişkin yetki hükümleri uygulanır. Bu nedenle yalnızca tarafların Antalya’da bulunmasına dayanılarak otomatik biçimde her Antalya mahkemesinin yetkili olduğu kabul edilmemelidir.

Somut dosyada;

• eşlerden birinin yerleşim yeri,
• eşlerin son defa birlikte yaşadığı yer,
• kanundaki süre koşulları

değerlendirilmelidir.

Antalya’da Anlaşmalı Boşanma Davası Nasıl İlerler?

Genel olarak süreç;

• Tarafların boşanmanın sonuçları konusunda anlaşması,
• Boşanma protokolünün hazırlanması,
• Dava dilekçesinin hazırlanması,
• Görevli ve yetkili aile mahkemesinde davanın açılması,
• Duruşma günü verilmesi,
• Tarafların hâkim tarafından bizzat dinlenmesi,
• Protokolün değerlendirilmesi,
• Şartların oluşması halinde boşanmaya karar verilmesi

şeklinde ilerleyebilir.

Duruşmaya Katılım ve Hâkimin Müdahalesi

Anlaşmalı Boşanmada Eşler Duruşmaya Katılmalı mı?

Evet, TMK m.166/3 açısından hâkimin tarafları bizzat dinlemesi kanuni şartlardan biridir. Bu nedenle; “Avukat gider, tarafların hiç gelmesine gerek yoktur.” şeklindeki genel bir ifade doğru değildir. Hâkim tarafların boşanma iradesinin özgür olduğunu bizzat değerlendirmelidir.

Anlaşmalı Boşanma Tek Celsede Biter mi?

Bitebilir; ancak bunun garantisi verilemez. Süreyi;

• mahkemenin iş yoğunluğu,
• protokolde eksiklik bulunup bulunmaması,
• tarafların duruşmaya katılması,
• çocuklara ilişkin düzenlemeler,
• hâkimin protokolde değişiklik istemesi

etkileyebilir. Dolayısıyla “kesin tek celsede boşanma” şeklinde vaat kullanılmasını doğru bulmuyorum.

Hâkim Protokolü Değiştirebilir mi?

Evet. TMK m.166/3 hâkimin tarafların ve çocukların menfaatlerini dikkate alarak anlaşmada gerekli gördüğü değişiklikleri yapabileceğini açıkça düzenlemektedir. Ancak bu değişikliklerin taraflarca da kabul edilmesi gerekir. Dolayısıyla mahkeme tarafların protokolünü tamamen pasif biçimde onaylayan bir makam değildir.

Protokolden Vazgeçme ve İhlal Durumları

Taraflardan Biri Duruşmada Protokolden Vazgeçerse Ne Olur?

Anlaşmalı boşanmanın temelinde tarafların duruşma anında da devam eden ortak boşanma iradesi vardır. Taraflardan biri;

• boşanmak istemediğini,
• protokoldeki bir maddeyi kabul etmediğini,
• iradesinin değiştiğini

açıklarsa anlaşmalı boşanmanın şartları oluşmayabilir. Bu nedenle protokolün imzalanmış olması tek başına mahkemeyi anlaşmalı boşanma kararı vermeye zorlamaz.

Protokol İmzalandıktan Sonra Değiştirilebilir mi?

Davada karar verilmeden önce tarafların ortak iradesi doğrultusunda değişiklik yapılması gündeme gelebilir. Ancak;

• hangi aşamada değiştirildiği,
• değişikliğin velayet veya nafaka gibi çocukla ilgili olup olmadığı,
• mali haklara etkisi

ayrıca değerlendirilmelidir.

Boşanma Kararından Sonra Protokole Uyulmazsa Ne Olur?

Mahkeme kararına dönüşen protokol hükümlerine uyulmaması halinde düzenlemenin niteliğine göre;

• icra takibi,
• nafaka alacağına ilişkin işlemler,
• çocukla kişisel ilişkiye ilişkin başvurular,
• tapu veya malvarlığı işlemlerine ilişkin uyuşmazlıklar

gündeme gelebilir. Bu nedenle protokol hazırlanırken yalnızca anlaşmanın sağlanması değil, hükmün ileride uygulanabilir ve gerektiğinde icra edilebilir olması önemlidir.

Anlaşmalı Boşanmadan Sonra Nafaka Değiştirilebilir mi?

Bazı nafaka türleri bakımından sonradan değişen koşullar yeni bir hukuki değerlendirmeyi gündeme getirebilir. Ancak protokoldeki feragat, nafakanın türü, tarafların anlaşması ve sonraki koşullar birlikte incelenmelidir. Bu nedenle; “Protokolde yazdı, hiçbir zaman değişmez.” veya “Her zaman artırılır.” şeklinde mutlak ifadeler doğru değildir.

Anlaşmalı Boşanmadan Sonra Velayet Değiştirilebilir mi?

Velayet konusunda mahkeme kararının bulunması, koşulların hiçbir zaman değiştirilemeyeceği anlamına gelmez. Sonradan ortaya çıkan koşullar ve özellikle çocuğun üstün yararı doğrultusunda velayetin değiştirilmesine ilişkin ayrı bir dava gündeme gelebilir.

Antalya Anlaşmalı Boşanma Dosyalarında Neleri Kontrol Ediyorum?

Bir anlaşmalı boşanma dosyasını değerlendirirken özellikle;

• resmi evlilik tarihini,
• bir yıllık sürenin dolup dolmadığını,
• müşterek çocuk bulunup bulunmadığını,
• velayeti,
• kişisel ilişki düzenini,
• iştirak nafakasını,
• yoksulluk nafakasını,
• maddi ve manevi tazminatı,
• ziynet eşyalarını,
• taşınmaz ve araçları,
• banka hesaplarını,
• mal rejiminden doğabilecek hakları,
• feragat ve ibra hükümlerini,
• protokolün icra edilebilirliğini,
• görevli ve yetkili mahkemeyi

birlikte inceliyorum.

Özellikle protokolde; “Tarafların birbirlerinden başkaca hiçbir hak ve alacağı yoktur.” şeklindeki geniş ifadelerin dosyadaki bütün ekonomik sonuçlar anlaşılmadan kullanılmasını doğru bulmuyorum.

Anlaşmalı Boşanma Protokolünde Sık Yapılan Hatalar

Uygulamada özellikle;

• internetten standart protokol indirilmesi,
• çocukla kişisel ilişkinin belirsiz bırakılması,
• nafaka ödeme tarihinin yazılmaması,
• nafaka artışının düzenlenmemesi,
• taşınmazların açık biçimde tanımlanmaması,
• ziynet taleplerinin gözden kaçırılması,
• mal rejimi taleplerinden farkında olmadan vazgeçilmesi,
• çok geniş feragat ifadeleri kullanılması,
• protokol hükümlerinin uygulanabilirliğinin düşünülmemesi

ileride yeni uyuşmazlıklara neden olabilir.

Antalya Anlaşmalı Boşanma Davasında Hukuki Destek

Antalya’da anlaşmalı boşanma sürecinde hukuki destek;

• boşanma koşullarının değerlendirilmesini,
• protokolün hazırlanmasını,
• velayet ve kişisel ilişki hükümlerinin düzenlenmesini,
• nafaka ve tazminat maddelerinin hazırlanmasını,
• malvarlığı ve ziynet hükümlerinin değerlendirilmesini,
• dava dilekçesinin hazırlanmasını,
• dava ve duruşma sürecinin takibini,
• boşanma kararının ve protokol hükümlerinin hukuki sonuçlarının incelenmesini

kapsayabilir.

Anlaşmalı boşanmada amaç yalnızca mümkün olduğunca hızlı boşanmak değil; boşanma sonrasında uygulanabilecek, tarafların gerçek iradesini yansıtan ve yeni uyuşmazlık riskini azaltan bir hukuki düzenleme oluşturmaktır.

Avukat Cennet Kesici Çetinbaş
Antalya Barosu
Muratpaşa, Antalya

Sık Sorulan Sorular (SSS)

Resmî Kaynaklar ve Hukuki Dayanaklar

• 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu (TMK): Özellikle TMK m.166/3 anlaşmalı boşanmanın temel şartlarını düzenlemektedir. Güncel kanun metninde bir yıllık evlilik şartı, tarafların bizzat dinlenmesi ve mali sonuçlar ile çocukların durumuna ilişkin düzenlemenin hâkim tarafından uygun bulunması şartları korunmaktadır.
• 7532 Sayılı Kanun: 14 Kasım 2024 tarihli değişiklik TMK m.166’nın dördüncü fıkrasındaki, reddedilen boşanma davası sonrasında ortak hayatın kurulamamasına ilişkin süreyi değiştirmiştir. Bu değişiklik TMK m.166/3’teki anlaşmalı boşanmanın bir yıllık evlilik şartını ortadan kaldırmamıştır.