Antalya Deport (Sınır Dışı) Kararının İptali ve Yürütmenin Durdurulması

Türkiye’de bulunan bir yabancı hakkında sınır dışı etme, diğer adıyla deport kararı verilmesi; yabancının Türkiye’de kalma hakkını, aile hayatını, çalışma ve ikamet düzenini doğrudan etkileyebilen ciddi bir idari işlemdir.

Ancak hakkında deport kararı verilmiş olması, yabancının hiçbir hukuki başvuru yolu bulunmadığı anlamına gelmez. 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu kapsamında sınır dışı etme kararına karşı idare mahkemesinde dava açılması mümkündür.

Avukat Cennet Kesici Çetinbaş
Antalya Barosu
Son güncelleme: 29 Ağustos 2026
Hukuki inceleme: Avukat Cennet Kesici Çetinbaş

Kısa Cevap: Deport Kararına Karşı Ne Yapılabilir?

Hakkında sınır dışı etme kararı verilen yabancı, yasal temsilcisi veya avukatı, kararın tebliğinden itibaren 7 gün içinde idare mahkemesinde dava açabilir.

6458 sayılı Kanun m.53 uyarınca dava açma süresi içinde ve süresinde dava açılmışsa yargılama sonuçlanıncaya kadar, yabancının rızası saklı kalmak üzere, sınır dışı işlemi gerçekleştirilemez.

Bu nedenle deport dosyalarında en kritik konulardan biri kararın hangi tarihte ve nasıl tebliğ edildiğinin belirlenmesidir.

Yedi günlük süre oldukça kısa olduğundan, sınır dışı kararının tebliğinden sonra dosyanın gecikmeden değerlendirilmesi önemlidir.

Deport veya Sınır Dışı Etme Kararı Nedir?

Sınır dışı etme kararı, Türkiye’de bulunan bir yabancının kanunda belirtilen nedenlerle Türkiye dışına çıkarılmasına yönelik idari karardır.

6458 sayılı Kanun uyarınca sınır dışı etme kararı Göç İdaresi Başkanlığının talimatı üzerine veya resen valilikler tarafından alınabilir.

Kararın gerekçesiyle birlikte yabancıya, yasal temsilcisine veya avukatına tebliğ edilmesi gerekir.

Yabancının avukatı bulunmuyorsa kararın sonucu, başvuru yolları ve süreleri hakkında bilgilendirilmesi de kanunda düzenlenmiştir.

Kimler Hakkında Sınır Dışı Etme Kararı Alınabilir?

6458 sayılı Kanun m.54, hangi yabancılar hakkında sınır dışı etme kararı alınabileceğini düzenlemektedir.

Uygulamada deport kararı özellikle şu nedenlerle gündeme gelebilir:

• vize veya vize muafiyeti süresini on günden fazla aşanlar veya vizesi iptal edilenler,
• ikamet izni bulunup süresinin sona ermesinden itibaren kabul edilebilir bir gerekçesi olmaksızın ikamet izni süresini on günden fazla ihlal edenler,
• ikamet izni iptal edilenler,
• çalışma izni olmadan çalışıldığının tespit edilmesi,
• Türkiye’ye giriş veya Türkiye’den çıkış kurallarının ihlal edilmesi,
• Türkiye’ye giriş yasağı bulunmasına rağmen ülkeye giriş yapılması,
• vize veya ikamet işlemlerinde gerçek dışı bilgi ya da sahte belge kullanılması,
• belirli uluslararası koruma süreçlerinin sona ermesinden sonra Türkiye’de başka bir kalış hakkının bulunmaması,
• kamu düzeni, kamu güvenliği veya kamu sağlığı açısından tehdit oluşturulduğunun değerlendirilmesi,
• kanunda belirtilen suç veya örgüt bağlantılarına ilişkin durumların bulunması.

Ancak kişinin m.54 kapsamına girmesi tek başına dosyanın değerlendirilmesini bitirmez. 6458 sayılı Kanun m.55 ve geri gönderme yasağı ayrıca incelenmelidir.

Vize İhlali veya İkamet İzni Sorunu Deport Nedeni Olabilir mi?

Evet.

Vize veya vize muafiyeti süresinin aşılması, ikamet izninin iptal edilmesi ya da ikamet süresi sona erdikten sonra Türkiye’de kalmaya devam edilmesi belirli şartlarda sınır dışı etme kararına neden olabilir.

Ancak her ihlalin sonucu aynı değildir.

İhlalin süresi, kişinin kendiliğinden çıkış yapıp yapmadığı, hakkında daha önce sınır dışı kararı bulunup bulunmadığı ve idari para cezalarının durumu giriş yasağı ve sonraki işlemler açısından farklı sonuçlar doğurabilir.

Bu nedenle yalnızca “overstay yaptım” veya “ikamet iznim bitti” bilgisinden hareketle sonuç çıkarmak doğru değildir.

Çalışma İzni Olmadan Çalışmak Deport Sebebi midir?

6458 sayılı Kanun m.54 kapsamında çalışma izni olmadan çalıştığı tespit edilen yabancılar hakkında sınır dışı etme kararı alınması gündeme gelebilir.

Ancak dosyada gerçekten yabancının çalışıp çalışmadığı, faaliyetin niteliği, tutanaklar, işyeri kayıtları ve diğer deliller incelenmelidir.

İdari makamın değerlendirmesine karşı açılacak davada sınır dışı kararının maddi ve hukuki dayanağı tartışılabilir.

Kamu Düzeni veya Kamu Güvenliği Gerekçesiyle Deport

Uygulamada en dikkatli incelenmesi gereken sınır dışı kararlarından biri, yabancının kamu düzeni veya kamu güvenliği açısından tehdit oluşturduğu gerekçesine dayanan kararlardır.

Bu tür dosyalarda yalnızca karar metnindeki genel ifadeler değil;

• yabancı hakkında somut bir adli işlem bulunup bulunmadığı,
• mahkûmiyet veya soruşturma kayıtları,
• güvenlik birimlerinin değerlendirmeleri,
• tahdit kodları,
• kişinin Türkiye’de ne kadar süredir bulunduğu,
• Türk vatandaşı eşi veya çocuklarının bulunup bulunmadığı,
• Türkiye’de kurduğu aile ve özel hayat

birlikte değerlendirilmelidir.

Özellikle temel haklara müdahale oluşturan yabancılar hukuku işlemlerinde idari gerekçenin somutlaştırılması ve bireysel durumun dikkate alınması önem taşır.

Kimler Hakkında Sınır Dışı Etme Kararı Alınamaz?

6458 sayılı Kanun m.55 önemli bir koruma düzenlemesidir.

Bir yabancı m.54 kapsamındaki sınır dışı nedenlerinden birine girse dahi bazı durumlarda hakkında sınır dışı etme kararı alınamaz.

Bunlar arasında özellikle:

• gönderileceği ülkede ölüm cezası, işkence, insanlık dışı veya onur kırıcı muamele riski bulunanlar,
• ciddi sağlık sorunu, yaşı veya hamileliği nedeniyle seyahat etmesi riskli olanlar,
• hayati tehlike arz eden hastalığı için tedavisi devam ederken gönderileceği ülkede tedavi imkânı bulunmayanlar,
• mağdur destek sürecindeki insan ticareti mağdurları,
• tedavileri tamamlanıncaya kadar psikolojik, fiziksel veya cinsel şiddet mağdurları

yer almaktadır.

Bu değerlendirme her yabancı için bireysel olarak yapılmalıdır.

Geri Gönderme Yasağı Nedir?

6458 sayılı Kanun’un 4. maddesinde geri gönderme yasağı düzenlenmiştir.

Buna göre hiç kimse; işkenceye, insanlık dışı veya onur kırıcı muameleye maruz kalacağı ya da belirli kişisel özellikleri veya siyasi düşüncesi nedeniyle hayatının veya özgürlüğünün tehdit altında olacağı bir yere gönderilemez.

Bu ilke özellikle;

• savaş veya ciddi güvenlik riski,
• siyasi baskı,
• işkence iddiası,
• kişisel tehditler,
• belirli gruplara yönelik sistematik şiddet

bulunan dosyalarda önem kazanabilir.

Ancak yalnızca ülkede genel bir sorun bulunduğunun ileri sürülmesi her zaman yeterli olmayabilir. Yabancının kişisel ve gerçek riskinin mümkün olduğunca somutlaştırılması gerekir.

Deport Kararına İtiraz Süresi ve Mahkeme Süreci

Güncel 6458 sayılı Kanun m.53 uyarınca sınır dışı etme kararına karşı dava açma süresi kararın tebliğinden itibaren 7 gündür.

Bu nedenle deport kararındaki tebliğ tarihi dosyanın en önemli unsurlarından biridir.

Özellikle geri gönderme merkezinde bulunan yabancılar bakımından;

• kararın hangi tarihte tebliğ edildiği,
• yabancının anlayabildiği dilde bilgilendirme yapılıp yapılmadığı,
• karar örneğinin yabancıya verilip verilmediği,
• avukat veya temsilciye tebligat bulunup bulunmadığı

kontrol edilmelidir.

Deport Kararının İptali Davası Hangi Mahkemede Açılır?

Sınır dışı etme kararına karşı görevli yargı mercii idare mahkemesidir.

Yetkili mahkemenin belirlenmesinde ise sınır dışı etme kararını tesis eden idari makam ve somut işlemin özellikleri dikkate alınmalıdır.

Antalya Valiliği tarafından tesis edilen bir sınır dışı etme işlemi bakımından yetki değerlendirmesi buna göre yapılır.

6458 sayılı Kanun’da bu davaların hızlı şekilde sonuçlandırılmasına yönelik özel usul hükümleri bulunmaktadır. Mahkemenin sınır dışı kararına ilişkin verdiği karar kanunda kesin olarak düzenlenmiştir.

Deport Davası Açılınca Sınır Dışı İşlemi Durur mu?

Kural olarak evet.

6458 sayılı Kanun m.53/3 uyarınca yabancının rızası saklı kalmak kaydıyla;

dava açma süresi içerisinde ve süresinde dava açılması halinde yargılama sonuçlanıncaya kadar yabancı sınır dışı edilemez.

Bu düzenleme deport davalarında son derece önemlidir. Dolayısıyla sınır dışı kararının icrasının durması bakımından klasik idari davalardaki gibi yalnızca ayrıca yürütmenin durdurulması kararı verilmesine bağlı bir sistem bulunmamaktadır.

Yürütmenin Durdurulması Talebi Gerekli mi?

Sınır dışı etme kararının uygulanması bakımından 6458 sayılı Kanun m.53 özel bir koruma öngörmektedir.

Süresinde dava açılması halinde yabancı, yargılama sonuçlanıncaya kadar kural olarak sınır dışı edilemez.

Bu nedenle deport kararının icrasının durması için mutlaka ayrıca bir yürütmenin durdurulması kararı alınması gerektiğini söylemek doğru değildir.

Bununla birlikte dosyada deport dışında farklı idari işlemler bulunması veya farklı hukuki sonuçların tartışılması halinde yürütmenin durdurulması talebinin gerekip gerekmediği ayrıca değerlendirilmelidir.

Deport Kararının İptalinde Hangi Deliller Kullanılabilir?

Dosyaya göre özellikle şu belgeler önem taşıyabilir:

• sınır dışı etme kararı,
• tebliğ belgesi,
• pasaport ve giriş-çıkış kayıtları,
• ikamet izinleri,
• çalışma izni belgeleri,
• evlilik ve nüfus kayıtları,
• Türk vatandaşı eş veya çocuklara ilişkin belgeler,
• eğitim kayıtları,
• sağlık raporları,
• adli soruşturma veya dava belgeleri,
• beraat veya kovuşturmaya yer olmadığı kararları,
• tahdit koduna ilişkin belgeler,
• gönderilecek ülkeye ilişkin riskleri gösteren belgeler,
• aile ve özel hayat bağlarını gösteren diğer kayıtlar.

Deport davası yalnızca standart bir dilekçeyle yürütülecek teknik bir işlem olarak değerlendirilmemelidir. Sınır dışı gerekçesine karşı hangi delilin kullanılacağı somut dosyaya göre değişir.

Aile Hayatı ve Türkiye ile Bağlar Neden Önemlidir?

Yabancının;

• Türk vatandaşıyla evli olması,
• Türkiye’de yaşayan çocuğunun bulunması,
• uzun süredir Türkiye’de yaşaması,
• eğitim veya çalışma hayatının Türkiye’de bulunması,
• güçlü sosyal ve aile bağları kurmuş olması

deport işleminin kişisel sonuçlarının değerlendirilmesinde önem taşıyabilir.

Ancak Türk vatandaşıyla evlilik veya çocuk sahibi olmak her durumda deport kararını kendiliğinden geçersiz hale getirmez.

İdarenin dayandığı gerekçe ile yabancının özel ve aile hayatına müdahalenin ölçülülüğü birlikte değerlendirilmelidir.

Geri Gönderme Merkezinde Tutulan Yabancı Ne Yapabilir?

Sınır dışı kararı alınan bazı yabancılar hakkında ayrıca idari gözetim kararı verilebilir ve kişi geri gönderme merkezinde tutulabilir.

Ancak deport kararı ile idari gözetim kararı birbirinden farklı işlemlerdir.

Bir kişinin sınır dışı kararına karşı dava açması, idari gözetimin kendiliğinden sona erdiği anlamına gelmez.

İdari Gözetim Kararına Nasıl İtiraz Edilir?

İdari gözetim kararına karşı başvuru mercii sulh ceza hâkimliğidir.

6458 sayılı Kanun m.57 uyarınca idari gözetim altındaki yabancı, yasal temsilcisi veya avukatı sulh ceza hâkimine başvurabilir.

Sulh ceza hâkimi incelemeyi beş gün içinde sonuçlandırır. İdari gözetim kararına yapılan başvuru, idari gözetimi kendiliğinden durdurmaz. İdari gözetim şartlarının sonradan değişmesi veya ortadan kalkması halinde yeniden başvuru yapılması da mümkündür.

Bu nedenle:
Deport kararı → İdare Mahkemesi
İdari gözetim → Sulh Ceza Hâkimliği
ayrımının doğru yapılması gerekir.

Deport Kararı İptal Edilirse Ne Olur?

İdare mahkemesi sınır dışı etme kararını hukuka aykırı bularak iptal ederse dava konusu deport işlemi hukuken ortadan kalkar.

Ancak yabancının Türkiye’de hangi statüyle kalacağı ayrıca değerlendirilmelidir.

Deport kararının iptali her durumda otomatik olarak ikamet izni veya çalışma izni verildiği anlamına gelmez.

Yabancının mevcut statüsü, varsa ikamet başvurusu, çalışma izni, uluslararası koruma durumu veya diğer idari işlemleri ayrıca ele alınmalıdır.

Deport Kararı ile Giriş Yasağı Aynı Şey midir?

Hayır.

Sınır dışı etme kararı, yabancının Türkiye’den çıkarılmasına yönelik işlemdir.

Türkiye’ye giriş yasağı ise yabancının belirli bir süre Türkiye’ye yeniden girişini engelleyen ayrı bir idari işlemdir.

6458 sayılı Kanun m.9 uyarınca Türkiye’den sınır dışı edilen yabancılar hakkında giriş yasağı uygulanması mümkündür. Kanun aynı zamanda giriş yasağının kaldırılması veya belirli süre için girişe izin verilmesine ilişkin düzenlemeler de içermektedir.

Tahdit kodları da dosyaya göre giriş yasağı veya diğer göç işlemleriyle bağlantılı olabilir.

Antalya Deport Dosyalarında Neleri Kontrol Ediyorum?

Antalya’da bir sınır dışı etme dosyasını incelerken özellikle;

• deport kararının tarihini,
• tebliğ tarihini,
• yedi günlük dava süresini,
• kararın hangi m.54 bendine dayandığını,
• yabancının pasaport ve giriş-çıkış kayıtlarını,
• ikamet ve çalışma izni geçmişini,
• varsa tahdit kodlarını,
• adli ve idari dosyaları,
• Türkiye’deki eş ve çocuklarını,
• aile ve özel hayat bağlarını,
• sağlık durumunu,
• gönderileceği ülkedeki kişisel riskleri,
• m.55 kapsamında koruma bulunup bulunmadığını,
• geri gönderme yasağını,
• ayrıca idari gözetim kararı bulunup bulunmadığını

birlikte değerlendiriyorum.

Deport dosyalarında yalnızca sınır dışı kararının iptalini istemek değil, kararın hangi maddi ve hukuki nedenle hukuka aykırı olduğunun somutlaştırılması önemlidir.

Deport Davalarında Sık Yapılan Hatalar

Uygulamada en ciddi hata 7 günlük dava açma süresinin geçirilmesidir.

Bunun dışında;

• deport ile idari gözetim kararını birbirine karıştırmak,
• yalnızca genel ve soyut beyanlarla dava açmak,
• tebliğ evrakını incelememek,
• kamu düzeni gerekçesinin dayanağını araştırmamak,
• aile bağlarını belgelememek,
• gönderilecek ülkedeki kişisel riski somutlaştırmamak,
• tahdit kodlarını incelememek,
• deport kararı iptal edilince giriş yasağının da kendiliğinden ortadan kalkacağını varsaymak

dosyanın hukuki değerlendirmesini olumsuz etkileyebilir.

Avukat Cennet Kesici Çetinbaş
Antalya Barosu
Muratpaşa, Antalya

Sık Sorulan Sorular (SSS)

Resmî Kaynaklar ve Hukuki Dayanaklar

• 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu m.4: Geri gönderme yasağı.
• 6458 sayılı Kanun m.53: Sınır dışı etme kararı, tebligat, 7 günlük dava süresi ve dava sürecinde sınır dışı işleminin uygulanmaması.
• 6458 sayılı Kanun m.54: Hakkında sınır dışı etme kararı alınabilecek yabancılar.
• 6458 sayılı Kanun m.55: Hakkında sınır dışı etme kararı alınamayacak yabancılar.
• 6458 sayılı Kanun m.57: Sınır dışı etmek üzere idari gözetim ve sulh ceza hâkimliğine başvuru.
• 6458 sayılı Kanun m.9: Türkiye’ye giriş yasağı.