Antalya Dolandırıcılık Davaları: Basit ve Nitelikli Dolandırıcılık

Dolandırıcılık Suçu Nedir?

Dolandırıcılık suçu 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 157 ve 158. maddelerinde düzenlenmektedir.

TCK m.157’ye göre dolandırıcılık; hileli davranışlarla bir kimsenin aldatılması ve bu aldatma sonucunda onun veya başkasının zararına olarak failin kendisine veya başka bir kişiye yarar sağlamasıdır.

Bu nedenle ceza dosyasında yalnızca mağdurun zarar görmesi veya sanığın ekonomik bir yarar elde etmesi yeterli değildir. Bu iki sonuç arasında hileli davranış ve aldatma sürecinin bulunması gerekir.

Ceza soruşturmasının genel aşamaları, ifade, delil ve savunma hakkında daha geniş bilgi için ceza hukuku ve ceza davaları sayfasını inceleyebilirsiniz.

Dolandırıcılık Suçunun Unsurları Nelerdir?

Somut olay değerlendirilirken suçun kanuni tanımındaki unsurlar birbirinden ayrılarak incelenmelidir.

Her Borcun Ödenmemesi veya Sözleşme İhlali Dolandırıcılık mıdır?

Hayır. Uygulamada dolandırıcılık dosyalarında yapılması gereken en önemli ayrımlardan biri ceza hukuku ile özel hukuk uyuşmazlığı arasındaki sınırdır.

Bir borcun sonradan ödenmemesi, ticari ilişkinin başarısız olması, yatırımın zarar etmesi, malın geç teslim edilmesi veya sözleşmedeki edimin yerine getirilmemesi tek başına dolandırıcılık suçunun oluştuğunu göstermez.

Ceza sorumluluğu bakımından özellikle işlemin başlangıcındaki irade, kullanılan hileli yöntemler ve mağdurun hangi yanıltıcı davranış nedeniyle malvarlığı tasarrufunda bulunduğu incelenmelidir.

Basit Dolandırıcılık Nedir?

Basit dolandırıcılık TCK m.157’de düzenlenmiştir. Kanundaki özel nitelikli hallerden biri bulunmaksızın hileli davranışlarla mağdurun aldatılması ve haksız yarar sağlanması halinde bu hüküm gündeme gelebilir.

Basit dolandırıcılık CMK m.253 kapsamında açıkça uzlaştırma kapsamına alınan suçlar arasındadır. Ancak somut dosyada suç vasfının gerçekten TCK m.157 olup olmadığı öncelikle belirlenmelidir.

Nitelikli Dolandırıcılık Nedir?

TCK m.158, dolandırıcılık suçunun belirli yöntemlerle veya belirli durumların kullanılması suretiyle işlenmesini nitelikli hal olarak düzenler.

Kanunda yer alan nitelikli haller arasında özellikle şunlar bulunmaktadır:

• Dini inanç ve duyguların istismar edilmesi
• Kişinin tehlikeli durum veya zor şartlarından yararlanılması
• Kişinin algılama yeteneğinin zayıflığından yararlanılması
• Kamu kurum veya kuruluşlarının araç olarak kullanılması
• Kamu kurum veya kuruluşlarının zararına işlenmesi
• Bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması
• Basın ve yayın araçlarının sağladığı kolaylıktan yararlanılması
• Ticari faaliyet sırasında belirli sıfatların kullanılması
• Mesleki güvenin kötüye kullanılması
• Kredi veya sigorta işlemleriyle bağlantılı bazı özel haller
• Kendisini kamu görevlisi veya banka, sigorta ya da kredi kurumu çalışanı olarak tanıtma

Bu nitelikli hallerin bulunup bulunmadığı yalnızca olayın internet üzerinden gerçekleşmiş olması veya banka hesabı kullanılmasıyla otomatik olarak belirlenmez. Teknolojinin ve bankacılık sisteminin olayda hangi amaç ve yöntemle kullanıldığı ayrıca incelenmelidir.

Dolandırıcılık Suçunun Cezası Nedir?

TCK m.158/1’in (e), (f), (j), (k) ve (l) bentlerinde sayılan bazı nitelikli haller bakımından hapis cezasının alt sınırı dört yıldan, adli para cezası ise suçtan elde edilen menfaatin iki katından az olamaz.

Ayrıca dolandırıcılık suçunun üç veya daha fazla kişi tarafından birlikte veya suç işlemek amacıyla kurulmuş örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi halinde TCK m.158/3 kapsamında ayrıca ceza artırımı gündeme gelebilir.

2026’da Banka Hesabı veya Kart Kullandırmaya İlişkin Ne Değişti?

31 Temmuz 2026 tarihinde yayımlanan 7589 sayılı Kanun ile TCK m.158’e yeni bir dördüncü fıkra eklenmiştir.

Düzenleme, dolandırıcılık suçuna iştiraki yalnızca kendisine veya başkasına ait banka veya kredi kartı gibi ödeme araçlarının ya da banka, aracı kurum, ödeme hizmeti sağlayıcısı veya kripto varlık hizmet sağlayıcısı nezdindeki hesabın kullanılmasını sağlayan bilgi veya araçların başkasına verilmesiyle sınırlı olan kişiler bakımından özel bir indirim hükmü getirmiştir.

Bu düzenleme, “hesabımı sadece kullandırdım” şeklindeki her savunmanın otomatik olarak indirim sağlayacağı anlamına gelmez. Kişinin eyleminin kapsamı, kastı ve olayın diğer aşamalarına katılımı somut dosyada incelenir.

İnternet, Sosyal Medya ve Banka Üzerinden Dolandırıcılık

İnternet ve bankacılık sistemlerinin kullanıldığı dosyalar günümüzde dolandırıcılık soruşturmalarının önemli bir bölümünü oluşturmaktadır.

Sahte ürün ilanları, yatırım veya kripto varlık vaatleri, sosyal medya hesapları, kimlik avı yöntemleri, sahte banka bildirimleri, telefonla kamu görevlisi veya banka çalışanı gibi davranılması ve farklı hesaplara para gönderilmesinin istenmesi gibi yöntemler ceza soruşturmalarına konu olabilir.

Bununla birlikte “internet kullanıldı” denilmesi tek başına TCK m.158 uygulamak için yeterli bir değerlendirme değildir. Bilişim sistemi veya bankacılık aracının suçun gerçekleştirilmesindeki fonksiyonu belirlenmelidir.

Dijital dolandırıcılık, banka hesapları, bilişim sistemleri ve TCK m.158/1-f kapsamında daha ayrıntılı bilgi için bilişim suçları ve nitelikli dolandırıcılık sayfasını inceleyebilirsiniz.

Dolandırıcılık Soruşturması Nasıl İlerler?

Dolandırıcılık iddiası savcılığa yapılan şikayet veya kolluk makamlarına yapılan bildirim üzerine soruşturulabilir. Savcılık, suç şüphesinin niteliğine göre farklı delillerin toplanmasını isteyebilir.

• Müşteki ve şüpheli ifadeleri,
• banka ve para transferi kayıtları,
• IBAN ve hesap sahipliği bilgileri,
• telefon ve iletişim kayıtları,
• mesaj ve e-posta içerikleri,
• IP ve log kayıtları,
• elektronik cihaz incelemeleri,
• kamera kayıtları,
• şirket ve ticaret sicili kayıtları,
• gerektiğinde bilirkişi raporları

toplanabilir.

Soruşturma sonunda Cumhuriyet savcısı, kamu davası açılması için yeterli şüphe bulunduğu kanaatine varırsa iddianame düzenleyebilir. Aksi durumda kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmesi gündeme gelebilir.

Şüpheli sıfatıyla çağrılma sürecini ayrıca polis tarafından ifadeye çağrılma ve savcılıkta ifade rehberlerinde ele alıyoruz.

Dolandırıcılık Dosyalarında Hangi Deliller Önemlidir?

Dolandırıcılık soruşturmasında tek bir banka dekontu veya mesaj çoğu zaman olayın tamamını açıklamaz. Delillerin birbiriyle ilişkisi ve olayın kronolojisi birlikte değerlendirilmelidir.

WhatsApp yazışmalarının doğruluğu, bütünlüğü ve hukuka uygun şekilde elde edilmesi hakkında WhatsApp mesajlarının delil niteliği rehberini inceleyebilirsiniz.

Delillerin elde edilme yönteminin ceza yargılamasına etkisini ise hukuka aykırı deliller başlıklı makalede ayrıntılı olarak açıklıyoruz.

Dolandırıcılık Mağduru Açısından Hangi Konular Önemlidir?

Dolandırıcılık iddiasında bulunan kişinin öncelikle olay kronolojisini ve para veya malvarlığı hareketini belgeleyebilmesi önemlidir.

• İlk temasın ne zaman ve hangi kanaldan kurulduğu
• Karşı tarafın hangi bilgileri veya vaatleri sunduğu
• Ödeme veya transferin hangi nedenle yapıldığı
• IBAN, hesap sahibi ve transfer bilgilerinin korunması
• Mesaj ve e-postaların silinmeden muhafaza edilmesi
• Varsa ilan, internet sitesi veya sosyal medya profilinin kaydedilmesi
• Sonraki para taleplerinin kronolojik olarak belgelenmesi

Ceza soruşturmasının yürütülmesi mağdurun parasının otomatik olarak geri döneceği anlamına gelmez. Zararın tahsili bakımından somut olayın niteliğine göre ceza sürecinin yanında özel hukuk veya icra yollarının bulunup bulunmadığı ayrıca değerlendirilmelidir.

Dolandırıcılık Suçlamasında Savunmada Neler İncelenir?

Dolandırıcılık suçlamasıyla karşılaşan kişi bakımından masumiyet karinesi ve savunma hakkı temel güvencelerdir.

Bir dosyayı savunma yönünden incelerken yalnızca paranın sanığın hesabına gelip gelmediğine bakmak yeterli değildir.

• Hileli davranışın somut olarak ne olduğu
• Mağdurla doğrudan iletişimi kimin kurduğu
• Sanığın olayın hangi aşamasında yer aldığı
• Hesap, telefon veya cihazla sanık arasındaki teknik bağlantı
• Sanığın suç kastıyla hareket ettiğini gösteren deliller
• Paranın hesaba giriş ve çıkış şekli
• Gerçek bir ticari veya hukuki ilişkinin bulunup bulunmadığı
• Suç vasfının TCK m.157 mi yoksa m.158 mi olduğu
• 2026 tarihli TCK m.158/4 hükmünün uygulanabilir olup olmadığı

Koruma tedbirleri uygulanmışsa ayrıca gözaltı, tutuklama ve adli kontrol koşulları da ayrı olarak değerlendirilmelidir.

Dolandırıcılık Davalarında Görevli Mahkeme Hangisidir?

Bu konuda 2025 yılı sonunda önemli bir değişiklik yapılmıştır.

7571 sayılı Kanun ile 5235 sayılı Kanun’un ağır ceza mahkemelerinin görevini düzenleyen 12. maddesinden “nitelikli dolandırıcılık (m.158)” ibaresi çıkarılmıştır.

Hâkimler ve Savcılar Kurulu Birinci Dairesinin 25 Aralık 2025 tarihli ve 2275 sayılı kararı uyarınca TCK m.158 kapsamındaki yeni açılacak nitelikli dolandırıcılık davaları Asliye Ceza Mahkemelerine genel tevziden dağıtılmaktadır.

Bu nedenle eski internet içeriklerinde yer alan “nitelikli dolandırıcılık her zaman Ağır Ceza Mahkemesinde görülür” bilgisi artık güncel değildir.

Dolandırıcılıkta Uzlaştırma ve Etkin Pişmanlık Uygulanır mı?

Uzlaştırma

TCK m.157’de düzenlenen basit dolandırıcılık, CMK m.253’te açıkça uzlaştırma kapsamındaki suçlar arasında sayılmaktadır.

TCK m.158’deki nitelikli dolandırıcılık ise genel kural olarak bu özel liste içinde değildir. Bununla birlikte şikayet ve akrabalık ilişkileri gibi özel hükümler bulunan dosyalarda değerlendirme ayrıca yapılmalıdır.

Etkin Pişmanlık

TCK m.168’de dolandırıcılık bakımından etkin pişmanlık hükümleri de düzenlenmiştir.

Kovuşturma başlamadan önce mağdurun zararının tamamen giderilmesi halinde kanundaki koşullara göre cezada üçte ikisine kadar; kovuşturma başladıktan sonra ancak hüküm verilmeden önce tamamen giderilmesi halinde ise yarısına kadar indirim gündeme gelebilir.

Zararın yalnızca kısmen giderilmesi halinde etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanabilmesi için mağdurun rızası ayrıca önem taşır.

Bir Dolandırıcılık Dosyasını Nasıl İnceliyorum?

Bir dolandırıcılık dosyasını incelerken ilk olarak iddianın veya şikayetin kısa özetinden değil, olayın zaman çizelgesinden hareket ediyorum. Özellikle para hareketinin öncesi ve sonrası birlikte değerlendirilmelidir.

• Taraflar arasındaki ilk temas ve ilişkinin niteliği
• Hangi söz veya davranışın hile olarak ileri sürüldüğü
• Para transferinden önce yapılan görüşmeler
• Banka hesabı ve hesap sahibinin olayla ilişkisi
• Paranın sonraki hareketleri
• Telefon, IP, cihaz ve kullanıcı hesapları
• WhatsApp, SMS, e-posta ve sosyal medya kayıtları
• Varsa sözleşme, fatura ve ticari belgeler
• Şüpheli veya sanığın olayın hangi aşamasına katıldığı
• Suç vasfının basit veya nitelikli dolandırıcılık olup olmadığı
• Görevli mahkeme ve geçiş hükümleri
• Uzlaştırma veya etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanabilirliği

Dolandırıcılık dosyalarında iddia edilen hileli davranış, para transferleri, iletişim kayıtları ve dijital deliller kronolojik olarak birlikte değerlendirilmelidir.

Özellikle çok sayıda banka hesabı, mağdur, telefon hattı veya dijital hesap bulunan soruşturmalarda kişinin yalnızca belirli bir hesapla bağlantısının bulunması ile olayın tamamına iştirak etmesi arasındaki farkın deliller üzerinden ortaya konulması önemlidir.